Lý thuyết thiết bị lý 11 bài xích 29. Thấu kính mỏng

I. Thấu kính. Phân loại thấu kính

Thấu kính là một khối chất vào suốt (thuỷ tinh, nhựa) giới hạn bởi nhị mặt cong hoặc vì chưng một phương diện cong và một mặt phẳng.

Bạn đang xem: Thấu kính vật lý 11

Có hai nhiều loại thấu kính:

- Thấu kính lồi (còn được gọi là thấu kính rìa mỏng);

- Thấu kính lõm (còn được call là thấu kính rìa dày).

Trong không khí:

- Thấu kính lồi là thấu kính hội tụ (hình a).

- Thấu kính lõm là thấu kính phân kì (hình b).

*

II. Khảo sát điều tra thấu kính hội tụ

1. Quang quẻ tâm. Tiêu điểm. Tiêu diện

a) quang đãng tâm

Quang trung tâm của thấu kính là điểm mà đầy đủ tia tới qua nó đều truyền thẳng.

- Đường thẳng đi qua quang trọng tâm O và vuông góc với mặt thấu kính là trục chủ yếu của thấu kính.

- những đường thẳng không giống qua quang vai trung phong O là trục phụ.

b) Tiêu điểm. Tiêu diện

- Chiếu đến thấu kính hội tụ một chùm tia tới song song. Chùm tia ló cắt nhau (hội tụ) tại một điểm bên trên trục khớp ứng với chùm tia tới call là tiêu điểm hình ảnh của thấu kính. Tiêu điểm hình ảnh chính được kí hiệu F’, tiêu điểm ảnh phụ được kí hiệu F’n (n = 1, 2, 3...).

Các tiêu điểm ảnh của thấu kính hội tụ đều hứng được trên màn hotline là tiêu điểm ảnh thật.

Trên mỗi trục của thấu kính hội tụ còn có một điểm mà chùm tia tới xuất phân phát từ đó sẽ cho chùm tia ló song song. Đó là tiêu điểm vật của thấu kính. Tiêu điểm vật chủ yếu được kí hiệu F, tiêu điểm hình ảnh phụ được kí hiệu Fn (n = 1, 2, 3...).

Tiêu điểm hình ảnh và tiêu điểm vật bên trên một trục nằm đối xứng cùng nhau qua quang tâm.

- Tập đúng theo tất cả những tiêu điểm chế tạo ra thành tiêu diện.

Mỗi thấu kính bao gồm hai tiêu diện: tiêu diện ảnh và tiêu diện vật.

Có thể coi tiêu diện là khía cạnh phẳng vuông góc cùng với trục thiết yếu và qua tiêu điểm chính.

*

2. Tiêu cự. Độ tụ

Để thiết lập các công thức về thấu kính, người ta đưa ra hai đại lượng quang học là tiêu cự và độ tụ.

Tiêu cự: 

*
, đơn vị chức năng mét (m).

Độ tụ: 

*
, đơn vị chức năng điôp (dp).

III. Khảo sát điều tra thấu kính phân kì

Quang trung tâm của thấu kính phân kì tất cả cùng tính chất như quang trọng tâm của thấu kính hội tụ.

Các tiêu điểm cũng tương tự tiêu diện (ảnh với vật) của thấu kính phân kì cũng được xác định tựa như như với thấu kính hội tụ. Điểm khác biệt là chúng đều ảo, được tạo bởi vì đường kéo dãn của những tia sáng.

Các công thức định nghĩa tiêu cự cùng độ tụ vẫn áp dụng được đối với thấu kính phân kì nhưng có giá trị âm (ứng cùng với tiêu điểm ảnh F" ảo).

*

*

IV. Sự tạo ảnh bởi thấu kính

1. Khái niệm ảnh và vật trong quang quẻ học

a. Ảnh điểm là điểm đồng quy của chùm tia ló tuyệt đường kéo dãn của chúng.

Một ảnh điểm là:

+ thật nếu chùm tia ló là chùm hội tụ;

+ ảo nếu chùm tia ló là chùm phân kì.

b. Vật điểm là điểm đồng quy của chùm tia tới tốt đường kéo dãn dài của chúng.

Một vật điểm là:

+ thật nếu chùm tia cho tới là chùm phân kì;

+ ảo nếu chùm tia cho tới là chùm hội tụ.

2. Bí quyết dựng ảnh tạo vị thấu kính

Để dựng hình ảnh tạo bởi vì thấu kính ta hay vẽ các tia tới sau đây:

- Tia tới qua quang chổ chính giữa O của thấu kính.

- Tia tới song song cùng với trục chủ yếu của thấu kính.

- Tia cho tới qua tiêu điểm vật bao gồm F (hay tất cả đường kéo dãn qua F).

Trong ngôi trường hợp bắt buộc vẽ một tia bất kì thì ta xác định trục phụ tuy nhiên song cùng với tia tới. Tia ló tương ứng (hay đường kéo dãn dài của nó) đã qua tiêu điểm hình ảnh phụ bên trên trục phụ đó.

3. Các trường hợp hình ảnh tạo vì chưng thấu kính

Ảnh của một vật tạo vị mỗi các loại thấu kính bao hàm đặc điểm theo bảng cầm tắt sau:

Ảnh

Thấu kính quy tụ (f>0)

Thấu kính phân kì (f - Ảnh ảo: đồ trong OF

- Ảnh luôn luôn ảo

Độ bự (so cùng với vật)

- Ảnh ảo > đồ gia dụng - Ảnh thật: + Ảnh thiệt > vật: đồ vật trong FI + Ảnh thật = vật: đồ dùng ở I (ảnh ngơi nghỉ I") + Ảnh thật - thiết bị và hình ảnh cùng tính chất⟷⟷ trái chiều

- Ảnh thuộc chiều đối với vật

V. Những công thức về thấu kính

*

k được gọi là số cường điệu ảnh.

- Nếu k > 0: vật và hình ảnh cùng chiều.

Xem thêm: Mâm Trái Cây Ngày Tết - Mâm Ngũ Quả Ngày Tết Gồm Những Gì

- Nếu k 1. Công thức xác xác định trí ảnh

*

2. Công thức xác minh số thổi phồng ảnh

*

IV. Chức năng của thấu kính

Thấu kính được sử dụng làm: kính khắc chế tật của mắt (cận, viễn, lão); kính lúp; máy ảnh, sản phẩm công nghệ ghi hình (camera); kính hiển vi; kính thiên văn, ống nhòm; đèn chiếu; lắp thêm quang phổ.