Axit Cacboxylic là hợp chất hữu cơ vào phân tử có nhóm chức -COOH được ứng dụng để chế xà phòng, tổng vừa lòng phẩm nhuộm, nông dược,… axit salixylic dùng làm chế dung dịch cảm, thuốc dạng bôi bóp, giảm đau,…

Vậy những axit cacboxylic có đặc thù hoá học tập gì đặc trưng, được điều chế như thế nào và bao hàm ứng dụng cụ thể nào, chúng ta cùng mày mò qua nội dung bài viết dưới đây cùng vận dụng kiến thức vừa gồm giải các bài tập về axit cacboxylic.Bạn vẫn xem: phương pháp chung của axit

I. Axit Carboxylic – Định nghĩa, phân loại, danh pháp.

Bạn đang xem: Công thức chung của axit

Bạn sẽ xem: đặc thù hoá học của axit Cacboxylic, công thức kết cấu và bài xích tập – hoá 11 bài xích 45

1. Axit carboxylic là gì?

– Định nghĩa: Axit cacboxylic là hợp hóa học hữu tuy vậy phân tử bao gồm nhóm – COOH liên kết với nơi bắt đầu hiđrocacbon, với H hoặc với nhau.

– Công thức cấu tạo của axit carboxylic: 

*

– nhóm -COOH là nhóm chức của cacboxylic

2. Phân nhiều loại axit carboxylic

– Dựa vào đặc điểm của gốc hidrocacbon và số đội cacboxyl trong phân tử mà những axit được phân tách thành:

• Axit no đối kháng chức: CnH2n+1COOH (n ≥ 0) hoặc CmH2mO2 (m ≥ 1).

• Axit hữu cơ không no, mạch hở, solo chức trong cội hiđrocacbon có 1 liên kết đôi: CnH2n-1COOH (n ≥ 2) hoặc CmH2m-2O2 (m ≥ 3).

• Axit cơ học no, 2 chức, mạch hở: CnH2n(COOH)2 (n ≥ 0).

3. Phương pháp gọi thương hiệu Cacboxylic – Danh pháp

a) Tên nạm thế

Tên sửa chữa = thương hiệu hiđrocacbon tương ứng + oic

b) Tên hay của một số trong những axit thường gặp

Công thứcTên gọi
 HCOOH Axit fomic
 CH3COOH Axit axetic 
 CH3CH2COOH Axit propionic
 CH3CH2CH2COOH Axit butiric
 CH2=CH-COOH Axit acrylic
 CH2=C(CH3)-COOH  Axit metacrylic
 (COOH)2­  Axit oxalic
 C6H5COOH  Axit benzoic
 HOOC(CH­2)4COOH  Axit ađipic
 C15H31COOH  Axit pamitic 
 C17H35COOH  Axit stearic
 C17H33COOH  Axit oleic 
 C17H31COOH  Axit linoleic

II. Tính chất hoá học tập và đặc điểm vật lý của Axit Carboxylic

1. đặc điểm vật lý của Axit Carboxylic

– Axit có nhiệt độ sôi cao hơn nữa Ancol có trọng lượng phân tử tương tự vì phân tử axit tạo được 2 links H và links H giữa các phân tử axit bền hơn links H giữa các phân tử Ancol.

– từ bỏ C1 đến C3 tan vô hạn trong nước do có công dụng tạo liên kết H liên phân tử cùng với nước.

– C4 đến C5 ít rã trong nước; từ C6 trở lên không tan vì gốc R kềnh càng và gồm tính kị nước.

2. đặc điểm hoá học của Axit Carboxylic

a) Tính axit của Cacboxylic

* So sánh tính axit giữa những phân tử axit

– Phân tử axit tất cả nhóm cacbonyl C = O là team hút e to gan lớn mật nên có tác dụng giảm mật độ e tự do trên nguyên tử O khiến cho liên kết O – H bị phân rất hơn → dễ bị phân li thành H+ thể hiện nay tính axit.

RCOOH ↔ RCOO– + H+

(RCOOH + H2O ↔ RCOO– + H3O+)

– Độ mạnh của axit phụ thuộc vào độ linh động của nguyên tử H với độ chảy của axit vào dung môi nước.

– Nếu team COOH gắn thêm với nhóm đẩy e (gốc hiđrocacbon no) thì tính axit yếu hơn so cùng với HCOOH. Nơi bắt đầu ankyl càng có nhiều nguyên tử H thì đẩy e càng mạnh tạo cho tính axit càng giảm.

– Nếu team COOH thêm với nhóm hút e (gốc hiđrocacbon không no, gốc gồm chứa nhóm NO2, halogen, OH…) thì tính axit mạnh mẽ hơn đối với HCOOH. Càng những gốc hút e thì tính axit càng mạnh. Nơi bắt đầu hút e càng dạn dĩ thì tính axit càng mạnh, team hút e nằm càng gần nhóm COOH thì tạo nên tính axit của axit càng mạnh.

* Các bội nghịch ứng thể hiện tính axit

– Axit làm quỳ tím gửi thành color hồng.

– công dụng với bazơ → muối + H2O

R(COOH)x + xNaOH → R(COONa)x + xH2O

CH3COOH + NaOH → CH3COONa + H2O

– chức năng với oxit bazơ → muối + H2O

2R(COOH)x + xNa2O → 2R(COONa)x + xH2O

2CH3COOH + ZnO → (CH3COO)2Zn + H2O

– tính năng với kim loại đứng trước H → muối + H­2

2R(COOH)x + xMg → Mgx + xH2↑

2CH3COOH + Mg → (CH3COO)2Mg + H2↑

⇒ Phản ứng này rất có thể dùng để phân biệt axit.

– tác dụng với muối hạt của axit yếu rộng (muối cacbonat, phenolat, ancolat) → muối new + axit mới.

R(COOH)x + xNaHCO3 → R(COONa)x + xH2O + xCO2↑

2CH3COOH + CaCO3 → (CH3COO)2Ca + H2O + CO2↑

⇒ Thường dùng muối cacbonat hoặc hiđrocacbonat để nhận ra các axit.

b) phản ứng este hóa

R(COOH)x + R’(OH)y Ry(COO)xyR’x + xyH2O

CH3CO-OH + H-O-C2H5 CH3COOC2H5 + H2O

c) phản bội ứng tách nước

2RCOOH 

*

(RCO)2O + H2O

d) bội nghịch ứng oxi hóa hoàn toàn

CxHyOz + (x + y/4 – z/2)O2 → xCO2 + y/2H2O

– giả dụ đốt cháy axit chiếm được nCO2 = nH2O thì axit thuộc nhiều loại no, solo chức, mạch hở:

CnH2n+1COOH → (n + 1)CO2 + (n + 1)H2O

+ Chú ý: HCOOH gồm phản ứng tựa như như anđehit:

HCOOH + 2AgNO3 + 4NH3 + H2O → 2NH4NO3 + (NH4)2CO3 + 2Ag

– những axit không no còn tồn tại các tính chất của hiđrocacbon tương ứng:

CH2=CH-COOH + Br2 dung dịch → CH2Br-CHBr-COOH

3CH2=CH-COOH + 2KMnO4 + 4H2O → 3CH2OH-CHOH-COOH + 2MnO2 + 2KOH

+ sản phẩm cộng của CH2 = CH – COOH cùng với HX trái với Markovnikov

– Axit thơm bao gồm phản ứng cố kỉnh vào địa chỉ meta.

– Axit no tất cả phản ứng nạm vào vị trí α.

III. Biện pháp Điều chế, phân biệt và ứng dụng của Axit cacboxylic

1. Điều chế Axit cacboxylic

a) Oxi hóa anđehit

R(CHO)x + x/2O2 → R(COOH)x (xúc tác Mn2+, t0)

b) Thủy phân este trong môi trường axit

Ry(COO)xyR’x + xyH2O ↔ yR(COOH)x + xR’(OH)y

c) Thủy phân dẫn xuất 1,1,1 – trihalogen

RCCl3 + 3NaOH → RCOOH + 3NaCl + H2O (H2O)

d) Riêng CH3COOH

n-C4H10 + 5/2O2 

*

2CH3COOH + H2O

C2H5OH + O2 –men giấm→ CH3COOH + H2O

e) Một số bội nghịch ứng khác

C6H5-CH3 → C6H5COOK → C6H5COOH

R-X → R-CN → R-COOH

CH3OH + CO → CH3COOH

2. Cách dấn biết Axit cacboxylic

– làm quỳ tím gửi thành color đỏ; tác dụng với sắt kẽm kim loại giải phóng H2; chức năng với muối bột cacbonat hoặc hiđrocacbonat giải phóng khí CO­2­.

– Axit không no làm mất màu hỗn hợp Br2, dung dịch thuốc tím.

– HCOOH có phản ứng giống như andehit: tạo được kết tủa trắng với AgNO3/NH3,…

3. Ứng dụng của Axit cacboxylic

a) Axit axetic

– Axit axetic được dùng để làm điều chế hầu như chất có ứng dụng quan trọng đặc biệt như: axit cloaxetic (dùng tổng hợp chất diệt cỏ 2,4-D; 2,4,5-T … ), muối bột axetat của nhôm, crom, sắt (dùng làm chất cố gắng màu khi nhuộm vải, sợi), một số este (làm dược liệu, hương thơm liệu, dung môi,…), xenlulozơ axetat (chế tơ axetat),…

b) những axit cacboxylic khác

– Các axit bự như axit panmitic C15H31COOH, axit stearic C17H35COOH,… được dùng để làm chế xà phòng. Axit benzoic được sử dụng trong tổng vừa lòng phẩm nhuộm, nông dược,… Axit salixylic dùng làm chế thuốc cảm, thuốc xoa bóp, sút đau,…

– Các axit đicacboxylic (như axit ađipic, axit phtalic,…) được sử dụng trong cấp dưỡng poliamit, polieste để chế tơ gai tổng hợp.

IV. Bài bác tập về Axit Cacboxylic

Bài 3 trang 210 SGK Hóa 11: Từ metan và các chất vô cơ cần thiết khác có thể điều chế được axit fomic, axit axetic. Viết phương trình hóa học của các phản ứng xảy ra.

* giải mã bài 3 trang 210 SGK Hóa 11:

 Các phương trình phản ứng từ metan pha chế axit fomic:

 CH4 + Cl2 

*

 CH3Cl + HCl

 CH3Cl + Cl2 CH3OH + NaCl

 CH3OH + CuO HCHO + Cu + H2O

 2HCHO + O2 2HCOOH

 Các phương trình phản bội ứng từ bỏ metan pha chế axit axetic:

 2CH4 – làm rét nhanh, 1500 độ C→ C2H2 + 3H2

 C2H2 + H2

*

 CH3-COOH + H2O

Bài 4 trang 210 SGK Hóa 11: Chất Y bao gồm công thức phân tử C4H8O2 tác dụng với NaOH chế tạo ra thành chất Z (C4H7O2Na). Vậy Y thuộc loại hợp chất nào sau đây?

A. Anđehit ; B. Axit. C. Ancol ; D. Xeton.

* lời giải bài 4 trang 210 SGK Hóa 11:

– Đáp án: B. Axit

– Phương trình làm phản ứng minh họa:

CH3CH2CH2COOH + NaOH → CH3CH2CH2COONa + H2O

Bài 5 trang 210 SGK Hóa 11: Để trung hòa 150,0 gam dung dịch 7,40% của axit no, mạch hở, đơn chức X nên dùng 100,0 ml dung dịch NaOH 1,50M. Viết công thức cấu trúc và call tên của hóa học X.

*Lời giải bài 5 trang 210 SGK Hóa 11:

– vị axit no, mạch hở, đơn chức nên được gọi công thức phân tử của X là CnH2n+1COOH (n ≥ 1)

– Theo bài xích ra, ta có: C% = 

– Cũng theo bài ra, nNaOH = cm (NaOH).V = 1,5.0,1 = 0,15 (mol).

– Phương trình phản nghịch ứng:

 CnH2n+1COOH + NaOH → CnH2n+1COONa + H2O

– Theo PTPƯ: nCnH2n+1COOH = nNaOH = 0,15 (mol).

⇒ 14n + 46 = 74

⇒ n=2 ⇒ X: C2H5COOH (axit propanoic)

Bài 6 trang 210 SGK Hóa 11: Trung hòa 16,60gam láo hợp gồm axit axetic cùng axit fomic bởi dung dịch natri hiđroxit thu được 23,20 gam tất cả hổn hợp hai muối.

a. Viết phương trình hóa học của những phản ứng nghỉ ngơi dạng phân tử cùng ion rút gọn.

b. Khẳng định thành phần phần trăm trọng lượng của mỗi hóa học trong các thành phần hỗn hợp trước và sau bội nghịch ứng.

* lời giải bài 6 trang 210 SGK Hóa 11: 

a) gọi số mol của axit axetic CH3COOH và axit fomic HCOOH lần lượt là x với y (mol).

– Phương trình phản ứng dạng phân tử:

 CH3COOH + NaOH → CH3COONa + H2O

x mol x mol

 HCOOH + NaOH → HCOONa + H2O

y mol y mol

– Phương trình phản bội ứng dạng ion rút gọn:

CH3COOH + OH– → CH3COO– + H2O

HCOOH + OH– → HCOO– + H2O

b) Theo đề bài xích ta bao gồm hệ phương trình:

– 

– Giải hệ ta được x = 0,2 (mol), y = 0,1 (mol).

⇒ mCH3COOH = 0,2.60 = 12 (g).

⇒ %mCH3COOH = % = 72,3%

⇒ %mHCOOH = 100% – 72,3% = 27,7%

– Có: mCH3COONa = 0,2.82 = 16,4 (g)

⇒ %mCH3COONa = % = 70,7%

⇒ %mHCOONa = 100% – 70,7% = 29,3%.

Bài 7 trang 210 SGK Hóa 11: Đun 12,0 gam axit axetic với cùng một lượng dư ancol etylic ( tất cả axit H2SO4 đặc làm xúc tác ). Đến khi dừng thí nghiệm thu được 12,3 gam este.

a. Viết phương trình hóa học của phản bội ứng.

b. Tính phần trăm trọng lượng của axit đã tham gia phản nghịch ứng este hóa.

 

 

* giải mã bài 7 trang 210 SGK Hóa 11:

a) Phương trình hóa học:

CH3COOH + C2H5OH
 CH3COOC2H5 + H2O

b) Theo bài xích ra, ta có: nCH3COOH = 12/60 = 0,2 (mol).

 nCH3COOC2H5 = 12,3/88 = 0,14 (mol).

– Theo PTPƯ: thì 1 mol CH3COOH tạo ra 1 mol CH3COOC2H5

– cần ta bao gồm tỉ lệ: 

⇒ CH3COOH dư 

⇒ nCH3COOH (tham gia pư) = nCH3COOC2H5 = 0,14 (mol).

Xem thêm: Tuyển Chọn Hình Ảnh Ngày 20 10 Đẹp Nhất, Hình Ảnh 20/10 Đẹp, Độc Đáo Cho Chị Em Phụ Nữ

Hy vọng với nội dung bài viết về đặc điểm hoá học, công thức kết cấu của Axit cacboxylic và bài tập vận dụng ở bên trên hữu ích cho các em. Rất nhiều góp ý và thắc mắc những em vui mừng để lại phản hồi dưới bài viết để HayHocHoi.Vn ghi nhận cùng hỗ trợ, chúc các em học tập tốt.