Bài toán cho thấy thêm lượng của hai hóa học tham gia và yêu cầu tính lượng chất tạo thành. Trong số hai hóa học tham gia bội phản ứng sẽ có một chất phản ứng hết, chất kia có thể phản ứng hết hoặc dư.

Bạn đang xem: Cách làm toán dư

Lượng hóa học tạo thành tính theo lượng hóa học nào phản nghịch ứng hết, vì vậy trước lúc làm bài cần phải tìm xem trong hai chất đã cho, chất nào phản nghịch ứng hết.

2. Phương pháp giải vấn đề có lượng chất dư

Giả sử tất cả phản ứng hóa học: aA + bB → cC + dD. 

Cho nA là số mol chất A, với nB là số mol hóa học B

*

Tính lượng các chất theo chất phản ứng hết.

* công việc giải:

- B1: Đổi dữ kiện đầu bài ra số mol

- B2: Viết phương trình phản bội ứng

- B3: Dựa vào phương trình phản nghịch ứng và tỉ lệ, tra cứu tỉ lệ số mol và thông số phản ứng của 2 chất tham gia theo PTHH

- B4: Vậy thống kê giám sát dựa vào số mol hóa học phản ứng hết, điền số mol chất hết lên PTHH.

Từ những dữ kiện có liên quan kiếm được số mol của những chất theo yêu mong đề bài.

* phương pháp khác: Giả sử tính theo chất A. Trường đoản cú nA tính ra nB.

+) giả dụ nB giám sát = nB thực tế => cả 2 chất các hết

+) giả dụ nB giám sát > nB thực tế=> vô lí bài toán tính theo B

+) trái lại nếu số mol nB tính toán B thực tế => B dư trả sửa đúng.

3. Ví dụ minh họa


Ví dụ 1. Khi mang đến miếng nhôm tan hết vào hỗn hợp HCl tất cả chứa 0,2 mol thì ra đời 1,12 lít khí hidro (đktc).

a. Tính trọng lượng miếng nhôm sẽ phản ứng

b. Axit clohidric còn dư tốt không? giả dụ còn dư thì trọng lượng dư là bao nhiêu?

Lưu ý: các lượng chất được xem theo lượng của sản phẩm

Phương trình bội nghịch ứng hóa học: 2Al + 6HCl → 2AlCl3 + 3H2

Theo phương trình: 2 mol 6 mol 3 mol

Theo đầu bài: 0,2 mol 0,05 mol

x mol y mol 0,05 mol

*

Số mol HCl dư = Số mol HCl ban sơ - Số mol HCl làm phản ứng = 0,2 - 0,1 = 0,1 mol

=> cân nặng HCl dư là: 0,1 x 36,5 = 3,65g

Ví dụ 2. Sắt chức năng với dung dịch CuSO4 theo phương trình: 

Fe + CuSO4 → FeSO4 + Cu

Nếu mang đến 11,2 g sắt vào 40 g CuSO4. Tính cân nặng Cu thu được sau phản ứng.

Hướng dẫn giải 

nFe = mFe/MFe = 11,2/56 = 0,2 (mol)

nCuSO4 = mCuSO4/MCuSO4 = 40/160 = 0,25 (mol)

Phương trình hóa học: fe + CuSO4→ FeSO4 + Cu

Theo phương trình: 1 1 1 1

Theo đầu bài: 0,2 0,25

Phản ứng: 0,2 0,2 0,2 0,2

Sau bội nghịch ứng CuSO4 dư, sắt phản ứng hết. 

mCu = nCu.MCu = 0,2.64 = 12,8 (gam)

Ví dụ 3. đến sắt chức năng với dd axit H2SO4 theo sơ đồ dùng sau:

Fe + H2SO4 → FeSO4 + H2

Có 22,4 g sắt tác dụng với 24,5 g H2SO4. Tính:

a) Thể tích khí H2 thu được ở đktc.

b) khối lượng các chất còn lại sau làm phản ứng.

Hướng dẫn giải bài bác tập

nFe = 22,4/56 = 0,4 (mol)

nH2SO4 = mH2SO4/MH2SO4 = 24,5/9 = 0,25 (mol)

Phương trình phản ứng: fe + H2SO4→ FeSO4 + H2

Theo phương trình: 1 1 1 1

Theo làm phản ứng: 0,4 0,25

Theo đầu bài: 0,25 0,25 0,25 0,25

Sau phản bội ứng: 0,15 0

a) VH2 = nH2.22,4 = 0,25.22,4 = 5,6 lít 

b) các chất còn sót lại sau làm phản ứng là 

mCuSO4 = nCuSO4.MCuSO4 = 0,25.152 = 38 (gam)

mFe dư = nFe. MFe = 0,15.56 = 8,4 (gam)

4. Bài tập vận dụng

Câu 1. Cho 8,1g nhôm vào ly đựng hỗn hợp loãng chứa 29,4g H2SO4.

a) Sau bội phản ứng nhôm giỏi axit còn dư?

b) Tính thể tích H2 thu được sinh sống đktc?

c) Tính cân nặng các chất còn lại trong cốc?

Hướng dẫn giải bài tập 

Phương trình phản ứng:

2Al + 3H2SO4 → Al2(SO4)3 + 3H2↑

nAl = 8,1/27 = 0,3mol

nH2SO4 = 29,4/98 = 0,3mol

Lập tỉ trọng 0,3/2 > 0,3/3

⇒ Al dư.

b,Theo pt: nH2 = nH2SO4 = 0,3mol

⇒ VH2 = 0,3.22,4 = 6,72l

c, nAl(dư) = 0,3−0,3.23 = 0,1mol.

⇒ mAl(dư) = 0,1.27 = 2,7g

Theo pt: nAl2(SO4)3 = 13nH2SO4 = 0,1mol

⇒mAl2(SO4)3 = 0,1.342 = 34,2g.

(Đáp án: a) Al dư, b) 6,72 lít, c) m H2SO4 =34,2g, m Al dư = 2,7g)

Câu 2. Đốt chát 6,2 g photpho vào bình chưa 6,72 lít khí O2 (đktc)

a) hóa học nào còn dư, với dư bao nhiêu?

b) Tính cân nặng sản phẩm thu được?

Đáp án hướng dẫn giải

Số mol theo đề bài

nP = 6,2/31 = 0,2 (mol)

nO2 = 6,72/22,4 =0,3 (mol)

Phương trình bội phản ứng 

4P + 5O2 → 2P2O5

Theo đề bài: 0,2 0,3

Phản ứng : 0,2 0,25 0,1

Sau phản bội ứng: 0 0,05 0,1

=> Sau phản ứng oxi dư, những chất tính theo hóa học hết 

mO2 dư = 0,05 x 32 =1,6 (g)

b) P2O5 là chất tạo thành

mP2O5 = 0,1 x 142 = 14,2 (g)

(Đáp án: a) O dư, 1,6g, b) m P2O5 = 14,2g)

Câu 3. Đốt 4,6 g mãng cầu trong bình đựng 4,48 lít O2 (đktc)

a) Sau bội phản ứng chất nào dư, dư bao nhiêu gam?

b) Tính trọng lượng chất tạo thành thành?

Đáp án chỉ dẫn giải

a, Phương trình hóa học

4Na + O2 →to 2Na2O

Số mol theo đề bài

nNa = 4,6/23 = 0,2 mol.

nO2 = 4,48/22,4 = 0,2 mol.

Lập tỉ lệ: 0,2/4 2 dư.

 nO2(dư) = 0,2 − 0,2.1/4 = 0,15 mol.

⇒ mO2(dư) = 0,15.32 = 4,8 g.

b, Theo phương trình ta có: nNa2O = 1/2nNa = 0,1 mol.

Xem thêm: Học Toán 12 Logarit - Công Thức Logarit Toán 12

⇒ mNa2O = 0,2.62 = 6,2 g.

(Đáp án: a) Oxi dư, 4,8g, b) m Na2O =6,2g)

Câu 4. Cho một lá nhôm nặng 0,81g dung dịch chứa 2,19g HCl

a) hóa học nào còn dư, cùng dư bao nhiêu gam

b) Tính khối lượng các hóa học thu được sau bội nghịch ứng là?

Đáp án lí giải giải 

nAl = 0.81/27 = 0.03 (mol)

nHCl = 2.19/36.5 = 0.06 (mol)

2Al + 6HCl →2AlCl3 + 3H2

Ban đầu: 0.03 : 0.06

P/ứ : 0.02 ← 0.06 → 0.02 → 0.03

Sau p/ứ: 0.01 0 0.02 0.03

mAl dư = 0.01×27 = 0.27 (g)

mAlCl3 = 0.02×133.5 =2.67 (g)

(Đáp án: a) Al dư, b) m AlCl3 =2,67g,Al dư = 0,27g)

Câu 5. Trộn 2,24 lít H2 với 4,48 lít khí O2 (đktc) rồi đốt cháy. Hỏi sau phản bội ứng khí làm sao dư, dư bao nhiêu lít? Tính trọng lượng nước chế tạo ra thành?