Axit cacboxylic là phần đông hợp hóa học hữu tuy vậy phân tử bao gồm nhóm cacboxyl (-COOH) links trực tiếp cùng với nguyên tử cacbon hoặc nguyên tử hiđro.

Bạn đang xem: Axit 2 chức

Ví dụ: H-COOH; $C_2H_5 - COOH$; HOOC-COOH; ...

Nhóm cacboxyl (-COOH) là nhóm chức của axit cacboxylic.

2.Phân loại

Dựa theo sệt điểm cấu tạo của cội hiđrocacbon cùng số đội cacboxyl trong phân tử, các axit được chia thành:

a)Axit no, đối kháng chức, mạch hở

Phân tử gồm gốc ankyl hoặc nguyên tử hiđro link với một đội nhóm -COOH. Các axit này lập thành hàng đổng đẳng các axit no, 1-1 chức, mạch hở gồm công thức kết cấu thu gọn bình thường $C_nH_2n + 1COOH$ (với $n geqslant 0$) hoặc bí quyết phân tử phổ biến $C_mH_2mO_2left( m geqslant 1 ight).$

Ví dụ: HCOOH; $CH_3 - COOH$;...

b) Axit ko no, đơn chức, mạch hở

Phân tử tất cả gốc hiđrocacbon ko no, mạch hở link với một nhóm -COOH.

Ví dụ: $CH_2 = CH - COOH;CH_3left< CH_2 ight>_7CH = CHleft< CH_2 ight>_7COOH;...$

c) Axit thơm, đối kháng chức

Phân tử gồm gốc hiđrocacbon thơm link với một nhóm -COOH.

Ví dụ: $C_6H_5COOH,CH_3 - C_6H_4 - COOH,...$

d)Axit nhiều chức

Nếu phân tử gồm hai hay các nhóm -COOH, chúng được hotline là axit đa chức. Ví dụ: Axit ađipic $HOOC - left< CH_2 ight>_4 - COOH$, axit malonic $HOOC - CH_2 - COOH,...$ thuộc các loại axit no, hai chức, mạch hở.

Sau trên đây ta chỉ xét axit no, đối kháng chức, mạch hở.

3.Danh pháp

Tên sửa chữa của các axit no, solo chức, mạch hở được kết cấu như sau:

Axit + thương hiệu hiđrocacbon no khớp ứng với mạch thiết yếu + oic

Mạch chủ yếu của phân tử axit là mạch cacbon lâu năm nhất bắt đầu từ team -COOH

Mạch cacbon được tiến công số bắt đầu từ nguyên tử cacbon của nhóm -COOH.

Một số axit có tên thông thường tương quan đến nguổn nơi bắt đầu tìm ra chúng.

Ví dụ:

*

Tên của một vài axit no, 1-1 chức, mạch hở vào bảng sau:

*

II. ĐC ĐIỂM CẤU TẠO

Nhóm cacboxyl bao gồm cấu tạo:

*

Như vậy, nhóm -COOH coi như được phối hợp bởi nhóm C=O và nhóm OH. Liên kết O-H vào phân tử axit phân rất hơn link O-H trong phân tử ancol, vì vậy nguyên tử H của group -COOH biến hóa năng động hơn nguyên tử H của nhóm -OH ancol. Links của nhóm cacboxyl phân cực dũng mạnh hơn liên kết ancol và phenol yêu cầu nhóm OH của axit cacboxylic cũng có thể bị gắng thế.

*

Mô hình phân tử axit axetic dạng sệt (a) với dạng trống rỗng (b)

III. TÍNH CHẤT VẬT LÍ

Các axit phần đa là chất lỏng hoặc chất rắn ở đk thường. ánh nắng mặt trời sôi của các axit tăng theo chiều tăng của phân tử khối và cao hơn nữa nhiệt độ sôi của các ancol gồm cùng phân tử khối. Nguyên nhân là giữa các phân tử axit có links hiđro bền hơn links hiđro giữa những phân tử ancol.

*

Axit fomic, axit axetic tan vô hạn vào nước. Độ tung trong nước của các axit sút dần theo hướng tăng của phân tử khối.

Mỗi axit gồm vị riêng: axit axetic bao gồm vị giấm ăn, axit oxalic gồm vị chua của me, ...

IV. TÍNH CHẤT HOÁ HỌC

Axit cacboxylic tiện lợi tham gia các phản ứng nạm hoặc thương lượng nguyên tử H hoặc đội -OH của nhóm chức -COOH.

1.Tính axit

a)Trong dung dịch, axit cacboxylic phân li thuận nghịch

Ví dụ:

$CH_2COOH ightleftarrows H^ + + CH_3COO^ - $

Dung dịch axit cacboxylic làm cho quỳ tím đưa thành màu sắc đỏ.

*
HCl là axit mạnh, phân li trả toàn; $CH_3COOH$ là axit yếu, phân li một phần

b)Tác dụng cùng với bazơ, oxit bazơ tạo nên thành muối với nước

Ví dụ:

$CH_3COOH + NaOH o CH_3COONa + H_2O$

c)Tác dụng cùng với muối

Nhỏ hỗn hợp axit axetic vào đá vôi, thấy bao gồm khí $CO_2$ bay ra:

$CO_3COOH + CaCO_3 o left( CH_3COO ight)_2Ca + H_2O + CO_2 uparrow $

d)Tác dụng với sắt kẽm kim loại trước hiđro trong dãy vận động hoá học của những kim nhiều loại tạo thành muối cùng giải phóng hiđro

Ví dụ, ngâm một lá kẽm mỏng trong hỗn hợp axit axetic, thấy bao gồm bọt khí hiđro thoát ra:

$2CH_3COOH + Zn o left( CH_3COO ight)_2Zn + H_2 uparrow $

2. Phản ứng cố kỉnh nhóm $ - OH$

Đun sôi lếu hợp gồm axit cacbonxylic $RCOOH,$ ancol $R"OH$ (có vài giọt $H_2SO_4$ đặc làm xúc tác) một thời gian (khoảng 6-8 giờ)

*

Để nguội, tiếp đến pha loãng lếu láo hợp bằng một lượng mập nước cất, hóa học lỏng bóc tách thành 2 lớp: lớp bên trên có mùi hương thơm nhẹ. Đó là este sinh ra vị phản ứng giữa axit cùng ancol:

$RCOOH + R"OHoverset t^o,H^ + leftrightarrows RCOOR" + H_2O$

Ví dụ:

*

Phản ứng giữa ancol với axit chế tạo thành este và nước được call là phản nghịch ứng este hoá. Đặc điểm của bội nghịch ứng este hoá là thuận nghịch và đề xuất axit $H_2SO_4$ quánh làm hóa học xúc tác.

V. ĐIỀU CHẾ

1.Phương pháp lên men giấm là phương thức cổ truyền phân phối axit axetic. Thực tế của quá trình là oxi hoá ancol etylic bằng oxi không gian nhờ chất xúc tác men giấm:

$C_2H_5OH + O_2xrightarrow<30 - 35^oC>men,giấmCH_3COOH + H_2O$

Ngày nay, phương thức này chỉ cần sử dụng sản xuất lượng nhỏ dại axit axetic để làm giấm ăn.

2.Oxi hoá anđehit axetic (điều chế từ bỏ etilen hoặc axetilen) trước đó là phương pháp chủ yếu hèn để cấp dưỡng axit axetic:

$2CH_3CHO + O_2xrightarrowxt2CH_3COOH$

3.Oxi hoá ankan

Oxi hoá butan thu được axit axetic

Oxi hoá không hoàn toàn các ankan bao gồm mạch cacbon dài để tổng hợp các axit bao gồm phân tử khối lớn.

4.Từ metanol

Cho metanol công dụng với cacbon oxit (có chất xúc tác say đắm hợp) thu được axit axetic

Đây là phương thức hiện đại cung cấp axit axetic.

VI.

Xem thêm: Toàn Bộ Công Thức Toán Lớp 12 Chương 1 Chọn Lọc, ✅ Công Thức Toán 12 ⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

ỨNG DỤNG

Các axit hữu cơ tất cả ứng dụng trong nhiều lĩnh vực: làm nguyên liệu cho công nghiệp mĩ phẩm, công nghiệp dệt, công nghiệp hoá học, ...